कोशी प्रदेशमा बसाइँसराइ उच्च, पहाड फर्किनेलाई छुटको घोषणा

विराटनगर । कोशी प्रदेशमा आन्तरिक बसाइँसराइको दर देशभरमै उच्च देखिएको छ । कोशी प्रदेश योजना आयोगको पछिल्लो प्रतिवेदनअनुसार रोजगारीको अभावमा बसाइँसराइ उच्च देखिएकाे हाे । राेजगारी र कृषिका लागि पहाडी र हिमाली जिल्लाबाट तराईतर्फ बसाइँ सर्ने क्रम तीव्र बनेको हो ।

विशेषगरी खोटाङ, भोजपुर र पाँचथरबाट मानिसहरू शिक्षा, स्वास्थ्य र आधुनिक सुविधाको खोजीमा झापा, मोरङ र सुनसरीमा केन्द्रित भइरहेका छन् ।

बसाइँ सर्नेहरूको पहिलो रोजाइ मोरङको सुन्दरहरैंचा क्षेत्र देखिएकाे छ । तराई झरेकामध्ये ६५ प्रतिशतले आफ्नो जीवनस्तर सुध्रिएको बताएका छन्,जसले गर्दा उनीहरूलाई पुनः पहाड फर्काउन सरकारलाई चुनौतीपूर्ण देखिएको छ ।

बसाइँसराइ रोक्न सरकारको ‘रिभर्स माइग्रेसन’ योजना

बसाइँसराइले पहाडमा खेतीयोग्य जमिन बाँझो हुने, विद्यालयमा विद्यार्थी घट्ने र वन्यजन्तुको आतङ्क बढ्ने समस्या देखिएपछि प्रदेश सरकारले ‘उल्टो बसाइँसराइ’ (रिभर्स माइग्रेसन) लाई प्रोत्साहन गर्ने नीति लिएको छ । आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को बजेटमार्फत सरकारले तराईबाट पुनःपहाड फर्किएर घर–जग्गा खरिद गर्नेहरूलाई मालपोतको रजिष्ट्रेशन शुल्कमा शतप्रतिशत छुट दिइनेछ । पहाडी क्षेत्रमा सूचना प्रविधि र स्थानीय स्तरमा रोजगारी सिर्जना गरी नागरिकलाई गाउँमै बस्ने वातावरण बनाउने सरकारकाे याेजना छ ।

योजना आयोगका उपाध्यक्ष तारानाथ निरौलाका अनुसार सरकारले अब विश्वविद्यालयहरूसँगको सहकार्यमा ‘नीति प्रयोगशाला’ बनाएर अनुसन्धानमा आधारित विकासका योजनाहरू अघि बढाउने तयारी गरेको छ।