यस वर्षको मनसुन : कम वर्षा र बढी गर्मी हुने प्रक्षेपण

काठमाडौं । जल तथा मौसम विज्ञान विभागले यस वर्षको मनसुन ऋतु (१८ जेठदेखि १४ असोज) मा नेपालका अधिकांश भागमा सरदरभन्दा कम वर्षा हुने र गर्मी बढी हुने प्रक्षेपण गरेको छ ।

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार यसअघि वैशाखमा गरिएको प्रक्षेपणलाई निरन्तरता दिँदै यस वर्ष मनसुन अपेक्षाकृत कमजोर रहने देखिएको हो ।

नेपालको वार्षिक वर्षाको करिब ८० प्रतिशत हिस्सा ओगट्ने मनसुन कमजोर हुँदा कृषि उत्पादन, जलविद्युत् र खानेपानी आपूर्तिमा नकारात्मक असर पर्न सक्ने चिन्ता बढेको छ।

यो मनसुनमा देशका अधिकांश भागमा सरदरभन्दा कम पानी पर्ने सम्भावना छ । विशेषगरी कर्णाली, लुम्बिनी, मधेश र कोशी प्रदेशका दक्षिणी क्षेत्रमा ५५ देखि ६५ प्रतिशतसम्म कम वर्षा हुने अनुमान छ। पूर्वी भूभागको तुलनामा पश्चिममा वर्षा अझ कम हुने देखिएको छ ।

मनसुन अवधिभर देशभरको अधिकतम र न्यूनतम दुवै तापक्रम सरदरभन्दा माथि रहने अनुमान छ । यसले गर्दा तातो दिन बढ्ने सम्भावना छ ।

वर्षा कम हुने प्रक्षेपण गरिए पनि विपद्को जोखिम भने टरेको छैन जलवायुविद्हरूका अनुसार छोटो अवधिमा हुने अतिवृष्टिले आकस्मिक बाढी र पहिरो निम्त्याउन सक्छ । विपद् विज्ञ डा. धर्मराज उप्रेतीका अनुसार सुक्खा र खडेरीको संकेत देखिए पनि आकस्मिक वर्षाले गम्भीर विपद् ल्याउन सक्छ । धान खेती वर्षामा निर्भर रहने भएकाले किसानहरूलाई वैकल्पिक सिँचाइ र जल संरक्षणका उपाय अपनाउन सुझाव दिइएको छ ।