ग्याल्पो ल्होसार पर्व आज

काठमाडौं । शेर्पा समुदायले नयाँ वर्षका रूपमा मनाउने ग्याल्पो ल्होसार आज (बुधबार) देशभर विभिन्न सांस्कृतिक तथा धार्मिक कार्यक्रमका साथ उल्लासपूर्वक मनाइँदैछ ।

हिमाली भेगदेखि काठमाडौं उपत्यकासम्म शेर्पा समुदायका बस्तीहरूमा बिहानैदेखि घरआँगन, टोल–छिमेक र सार्वजनिक स्थल सरसफाइ गर्ने, गुम्बा दर्शन गर्ने तथा एकआपसमा शुभकामना आदानप्रदान गर्ने क्रम चलिरहेको छ । ‘ल्हो’ अर्थात् वर्ष र ‘सार’ अर्थात् नयाँ भन्ने अर्थ बोकेको ल्होसार शेर्पा समुदायको प्रमुख पर्व हो ।

यस दिनलाई नयाँ वर्षको प्रारम्भका रूपमा लिँदै विगत वर्षका दुःख कष्ट बिर्सेर सुख, शान्ति र समृद्धिको कामना गरिन्छ । महायान बौद्ध परम्पराअनुसार चन्द्रमासको गणनामा आधारित फागुन शुक्लपक्ष प्रतिपदाका दिन नयाँ वर्ष सुरु हुने विश्वाससहित ग्याल्पो ल्होसार मनाइन्छ ।

पर्वको अवसरमा शेर्पा समुदायमा विशेष गरी गाउँघर, बाटोघाटो र पानीका मुहानहरूको सरसफाइ गर्ने परम्परा छ । सरसफाइलाई शारीरिक स्वच्छता मात्र नभएर मानसिक र आध्यात्मिक शुद्धीकरणको प्रतीकका रूपमा पनि लिइन्छ । विगत वर्षका अशुभ प्रभावहरू हटाई नयाँ वर्षलाई सकारात्मक ऊर्जा सहित स्वागत गर्ने विश्वास समुदायमा रहिआएको छ ।

यस दिन नौ प्रकारका अन्न मिसाएर बनाइने विशेष परिकार ‘गुथुक’ पकाइन्छ । गुथुकलाई खानाका रूपमा मात्र नभई पारिवारिक एकताको प्रतीक मानिन्छ । परिवारका सबै सदस्य एकै ठाउँमा बसेर गुथुक खाने र आगामी वर्ष सुखद् रहोस् भन्ने कामना गर्ने चलन छ ।

साथै, खाप्से, डेशिलजस्ता परिकार पनि तयार गरी पाहुना सत्कार गरिन्छ । घरमा आउने आफन्त र छिमेकीलाई परिकार खुवाउँदै नयाँ वर्षको शुभकामना आदानप्रदान गर्ने परम्पराले सामाजिक सम्बन्धलाई थप मजबुत बनाउने गर्छ ।

ग्याल्पो ल्होसारको अवसरमा गुम्बाहरूमा विशेष पूजाआराधना गरिन्छ । धर्मगुरु तथा लामाबाट आशीर्वाद लिने, दीप प्रज्वलन गर्ने र शान्ति समृद्धिको प्रार्थना गर्ने परम्परा रहिआएको छ । काठमाडौंको बौद्ध, स्वयम्भू, जोरपाटी, सिन्धुपाल्चोकको हेलम्बु, सोलुखुम्बु, संखुवासभालगायत हिमाली जिल्लामा रहेका गुम्बाहरूमा बिहानैदेखि श्रद्धालुहरूको भिड लागेको छ ।

सांस्कृतिक पक्षमा स्याब्रु नृत्यको विशेष महत्त्व छ । परम्परागत पोशाकमा सजिएका युवायुवतीहरूले सामूहिक रूपमा स्याब्रु नृत्य प्रस्तुत गर्दै ल्होसारको उल्लास अभिव्यक्त गर्छन् । तुङ्गना (डम्याङ)को मधुर धुनसँगै प्रस्तुत हुने नृत्यले वातावरणलाई अझ रमाइलो बनाएको छ । सामूहिक नाचगान, शुभकामना आदानप्रदान र सांस्कृतिक झाँकीहरूले समुदायबीचको आत्मीयता झल्काउँछन् ।

देशका विभिन्न स्थानमा शेर्पा संघ संस्थाहरूले औपचारिक कार्यक्रमसमेत आयोजना गरेका छन् । सांस्कृतिक प्रस्तुति, सम्मान कार्यक्रम, शुभकामना आदानप्रदान तथा सामूहिक भोजनको व्यवस्था गरिएको छ । काठमाडौं उपत्यकासहित ललितपुर, भक्तपुर, सोलुखुम्बु, दोलखा, रामेछाप, संखुवासभा र ताप्लेजुङलगायत विभिन्न जिल्लाका शेर्पा बस्तीहरूमा ल्होसारको उल्लास छाएको छ ।

ग्याल्पो ल्होसार एउटा पर्व मात्र नभएर पहिचान, परम्परा र सामुदायिक एकताको प्रतीकका रूपमा स्थापित छ । यसले परिवार, मित्रता र समाजबीचको सम्बन्धलाई अझ घनिष्ठ बनाउने विश्वास छ । नयाँ वर्षसँगै नयाँ आशा, उमंग र सकारात्मक सोच बोकेर अघि बढ्ने सन्देश यो पर्वले दिने गरेको छ ।

शेर्पा समुदायले मनाउने ग्याल्पो ल्होसारले नेपालको बहुजातीय, बहुसांस्कृतिक पहिचानलाई पनि थप सुदृढ बनाएको छ । विविध संस्कृतिको सम्मान र सहअस्तित्वको सन्देश बोकेको यो पर्व देशभर हर्षोल्लासका साथ मनाइँदैछ । पर्वको अवसरमा सरकारले बुधबार सार्वजनिक बिदा दिएको छ ।