कोशी प्रदेश सरकारको ढुकुटी कमजाेर, आम्दानी र खर्च घट्याे

विराटनगर । जेनजी आन्दोलन र आर्थिक मन्दीको दोहोरो मारमा परेको कोशी प्रदेश सरकारको ढुकुटी चालु आर्थिक वर्षको पहिलो चार महिनामै ठूलो असर देखिएको छ ।

प्रदेशको आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको कात्तिक मसान्तसम्मको तथ्याङ्कले आन्तरिक आयस्रोत संकुचनमा गएको र विकास निर्माणमा हुने खर्च अत्यन्तै सुस्त छ ।

प्रदेश सरकारको आफ्नै आन्तरिक राजस्व संकलनमा गत वर्षको तुलनामा ३४.६ प्रतिशत घटेकाे छ । गत वर्ष १ अर्ब ११ करोड संकलन भएकोमा यस वर्ष घटेर ७२ करोड ७४ लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ । यो वार्षिक लक्ष्यको १३.२ प्रतिशत मात्र हो ।

आम्दानी घट्नुमा विभिन्न कारण छन् । जेनजी आन्दोलनका क्रममा यातायात कार्यालयमा भएको आगजनी र तोडफोडका कारण सेवा प्रभावित हुँदा सवारी करमा २४.९ प्रतिशतले गिरावट आएको छ ।

आर्थिक मन्दीले घरजग्गा रजिस्ट्रेसन दस्तुरमा १७ प्रतिशतको कमी ल्याएको छ । यसबाहेक, कृषि, वन र बेरुजु असुली जस्ता साना क्षेत्रको आम्दानी त झन्डै ९० प्रतिशतभन्दा बढी ले खुम्चिएको छ ।

आम्दानी घटेको मात्र होइन, प्रदेश सरकारसँग भएको बजेट खर्च गर्ने क्षमता पनि खस्केको देखिएको छ । पहिलो चार महिनामा कुल विनियोजित बजेटको जम्मा ९.२ प्रतिशत मात्र खर्च भएको छ। गत वर्ष यो खर्च १३.७ प्रतिशत थियो ।

पुँजीगत (विकास) खर्चको अवस्था झनै नाजुक छ, जम्मा ५ प्रतिशत मा सीमित भएको छ । यसले प्रदेशका विकास आयोजनाहरू समयमा सम्पन्न हुनेमा गम्भीर शंका उब्जाएको छ ।

कोशी प्रदेशको अर्थतन्त्र जेनजी आन्दोलन र मन्दीको कारण गहिरो समस्यामा परेको छ । एकातिर आन्तरिक आम्दानीका स्रोतहरू सुकेका छन् भने अर्कोतिर विकास खर्च गर्ने क्षमता इतिहासकै कमजोर देखिएको छ ।