पायोनियर प्रिन्टिङ्ग प्रेसकाे १४१ वर्ष पुरानाे पेस अब त्रिविमा

विराटनगर । नेपालको पहिलो आमनिर्वाचनमा प्रचारप्रसार सामग्री छाप्नका लागि विराटनगर ल्याइएको प्रेस (मुद्रण यन्त्र) अब त्रिभुवन विश्वविद्यालय (त्रिवि) पत्रकारिता तथा आमसञ्चार विभाग कीर्तिपुरमा राखिने भएको छ ।

विक्रम संवत २०१५ सालको पहिलो आमनिर्वाचनको प्रसार प्रसारका लागि प्रयोग भएको उक्त प्रेस विराटनगर महानगरपालिका –२ का पूर्वमन्त्री स्व.राधाप्रसाद घिमिरेको परिवारले हस्तान्त्रण गरेपछि विश्वविद्यालयले विद्यार्थीलाई अवलोकनका लागि राख्ने भएको हो ।

सन् १८८३ मा लण्डनमा बनेको यो प्रेस तत्कालीन कम्युनिष्ट नेता घिमिरेले २०१४ सालमा विराटनगर ल्याएका थिए । भारतको कोलकाताबाट प्रेस ल्याएर घिमिरेले विराटनगरको रंगेली रोडमा पायोनियर प्रिन्टिङ्ग प्रेसमा राखेका थिए ।

घिमिरेले त्यसअघिदेखि नै पायोनियर प्रिन्टिङ प्रेस सञ्चालन गरिरहेका थिए । यो प्रेसबाट पूर्वको पहिलो पत्रिका ‘हुरी साप्ताहिक’ छापिएको थियो ।

२०१२ सालमा छापिएको हुरी साप्ताहिक ३२ अंक प्रकाशित भएको इतिहास छ । तत्कालीन सरकारले १ हजार रूपैयाँ जरिवाना गरेपछि हुरी साप्ताहिक बन्द भएको थियो । हुरी कै सम्पादक तथा प्रकाश हदराज बोहराले हुरी बन्द भएपछि आँधी साप्ताहिक प्रकाशन गरेका थिए ।

पत्रकारिता र प्रिन्टिङको इतिहास बोकेको मुद्रणयन्त्र पूर्वमन्त्री स्व. घिमिरेकी कान्छी बुहारी दुर्गा घिमिरेले मंगलबार त्रिभुवन विश्वविद्यालय पत्रकारिता तथा आमसञ्चार विभागका प्रमुख कुन्दन अर्याललाई हस्तान्तरण गरिन् ।

लामो समयसम्म प्रयोग भएको यो प्रेस नयाँ प्रविधि आएपछि प्रयोगमा थिएन । नेपाली पत्रकारिताको इतिहास बुझाउनका लागि उपयोगी हुने भन्दै घिमिरे परिवारले प्रेस विश्वविद्यालयलाई हस्तान्त्रण गरेको हो । अवलोकन र अध्ययनका लागि १ सय ४१ वर्ष पुरानो यो प्रेस विश्वविद्यालयको पत्रकारिता तथा आम सञ्चार विभागमा रहने पत्रकार महासंघ मोरङका पूर्वअध्यक्ष महेन्द्र विष्टले बताए ।

कम्युनिष्ट नेता घिमिरे २०३० सालमा नगेन्द्रप्रसाद रिजाल नेतृत्वको मन्त्रिपरिषद् गठन हुँदा शिक्षा तथा सञ्चार राज्यमन्त्री बनेका थिए । २०७८ जेठ ९ गते उनको कोरोना संक्रमणबाट निधन भएको थियो । उनी नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीको संस्थापक सदस्य हुन् ।