माेरङ क्षेत्र नम्बर ५ : योगेन्द्र मण्डलले जितेकाे क्षेत्रमा कांग्रेस–एमालेबाट नयाँ उम्मेदवार

विराटनगर । २०७९ सालको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा दलकाे दबदबा ताेड्दै मोरङ क्षेत्र नम्बर ५ मा स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएका योगेन्द्र मण्डल विजयी भए । दलका उम्मेदवारलाई पराजित गरेर संसद पुगेका उनले किसान र भुइँ मान्छेको मुद्दालाई संसदमा पुर्याए ।

तीन वर्षपछि हुँदै गरेको संसदीय निर्वाचनमा उनी पुन उम्मेदवार बनेका छन् । स्वतन्त्र जितेका उनले याे पटक आफ्नै नेतृत्वमा गठन भएको राष्ट्रीय उर्जाशील पार्टीबाट उम्मेदवरी दिएका हुन् ।

फागुन २१ मा हुँदै गरेको निर्वाचनमा उनीसहित ठूला चार दलका उम्मेदवार मैदानमा छन् । नेपाली कांग्रेसले फुलकुमार लालवानीलाई उम्मेदवार बनाएको छ । नेकपा एमालेबाट मनोज अग्रवाल, नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीबाट शिवकुमार मण्डल र राष्ट्रीय स्वतन्त्र पार्टीबाट आशा झा उम्मेदवार छिन् । स्वतन्त्रसहित २१ जना मैदानमा छन् ।

मोरङ क्षेत्र नम्बर ५ मधेश आन्दोलनपछि उदाएका नेता उपेन्द्र यादवको प्रभाव क्षेत्र हो । पहिलो संविधानसभामा जितेका उनी दोस्रो संविधानसभा निर्वाचनमा पराजित भएपछि यो क्षेत्रबाट सप्तरी २ लागे । मोरङ ५ मा जसपा मोरङ अध्यक्ष राजकुमार यादवलाई उम्मेदवार छन् । यादव २०७४ र २०७९ सालको निर्वाचनमा तेस्रो भएका थिए । २०७४ सालमा तत्कालिन नेकपा माओवादी केन्द्रका उम्मेदवार शिवकुमार मण्डल विजयी भएका थिए । दाेस्राे संविधानसभाकाे निर्वाचनमा पनि उनी शिवकुमारसँगै पराजित भए ।

राजनीतिमा योगेन्द्रको फड्को

तीन वर्षअघि स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएर बिजयी भएका मण्डल जीवन विकास समाज र लघुवित्तकाे संस्थापक हुन् । जीवन विकास समाजमार्फत शिक्षा, स्वास्थ्य, लघुवित्त, कृषि वातावरणको क्षेत्रमा काम गरिरहेका उनले दुई हजार हारहारीलाई रोजगारी सृजना गरेका छन् ।

तीन वर्षअघि ‘चापाकल’ चुनाव चिन्ह लिएर स्वतन्त्र रूपमा संसद् छिरेका योगेन्द्रले जेनजी आन्दोलनपछि आफ्नै नेतृत्वमा ‘राष्ट्रिय ऊर्जाशील पार्टी’ गठन गरे । अघिल्लो निर्वाचनमा उनले पाएको ‘चापाकल’ चिन्हलाई नै अहिले आफ्नो दलको निर्वाचन चिन्ह बनाएका छन् । मण्डलले यो क्षेत्रमा आफ्नो व्यक्तिगत र दलगत प्रभावलाई आफ्नाे आधार मानेका छन् । अघिल्लाे पटक स्वतन्त्र निर्वाचन जितेका उनी याे पटक दल खाेलेर घरदैलाे गरिरहेका छन् ।

कांग्रेस र एमालेको ‘कमब्याक’

मोरङ–५ मा २०७९ को निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेस र नेकपा एमाले दुवैका आफ्नै उम्मेदवार थिएनन् । त्यतिबेला एमालेले जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) नेपाललाई समर्थन गरेको थियो भने कांग्रेसले नेकपा मओवादी केन्द्रका उम्मेदवारलाई समर्थन गरेको थियो । दोस्रो संविधानसभाको निर्वाचनपछि क्षेत्र नम्बर ५ मा प्रमुख सबै दलका उम्मेदवार चुनावी मैदानमा छन् ।

नेपाली कांग्रेसले मारवाडी समुदायका फुलकुमार लालवानीलाई चुनावी मैदानमा उतारेको छ । नेकपा एमालेले पनि व्यापारिक पृष्ठभूमि भएका मारवाडी समुदायका मनोज अग्रवाललाई अघि सारेको छ ।

एमालेले दुई वटा निर्वाचनपछि मोरङ क्षेत्र नम्बर ५ मा आफ्नै उम्मेदवार अघि सारेको हो । २०७४ सालमा नेकपा एमाले र माओवादी केन्द्रबीच गठबन्धन भएको थियो । २०७९ सालमा एमालेले जसपा उम्मेदवार यादवलाई सहयोग गरेको थियो ।

याे क्षेत्रमा नेकपाका शिवकुमार मण्डल सबैभन्दा पुराना उम्मेदवार हुन् । २०६४ सालको अन्तरिम संसददेखि सुरु भएको उनको संसदीय यात्रा अहिले छैटौं पटक चुनावी मैदानमा छन् । २०७० को दोस्रो संविधानसभा निर्वाचनमा ८ मतको झिनो अन्तरले जितेका मण्डलले २०७४ मा वाम गठबन्धनको बलमा जित हासिल गरेका थिए । पटक–पटक चुनाव लडेका र मन्त्रीसमेत भइसकेका मण्डलका लागि यसपटकको निर्वाचन अस्तित्वको लडाइँ बनेको छ । किनकी उनी तत्कालिन नेकपा माओवादी केन्द्रमा हुँदा जनार्दन शर्माको समूहमा थिए । अध्यक्ष प्रमण्डले बाम दलबीच एकता गर्दा जनार्दनले पार्टी छाडे । लामो समय निस्क्रिय रहेका उनी पछि नेकपामै जोडिए । उनी नेकपामै फर्कदा तत्कालिन माअाेवादीकाे एउटा समूह उनीसँग असन्तुष्ट छ ।

२०६४ सालको अन्तरिम संसदको मनोनित सांसद मण्डलले २०६४ यता निरन्तर चुनाव लडिरहेका छन् । २०६४ को संविधानसभाको निर्वाचन लडेका उनी उपेन्द्र यादवसँग पराजित भए । दुई क्षेत्रबाट चुनाव जितेका यादवले मोरङ ५ छाडेपछि २०६५ को उपनिर्वाचनमा मण्डल जसपा नेता जयराम यादवसँग पनि पराजित भए । २०७० सालमा तत्कालिन ४ (हाल ५)बाट माओवादी उम्मेदवार मण्डलले ९ हजार ३६० मत प्राप्त गर्दा कांग्रेस उम्मेदवार गयानन्द मण्डलले ९ हजार ३ सय ५२ मत पाएका थिए ।

२०७४ सालमा अमृत अर्याललाई ३ हजार ७ सय ९२ मतले पराजित गरेका गर्दै शिवकुमार निर्वाचित भएका थिए । मण्डलले २२ हजार ९ सय ४५ मत प्राप्त गर्दा अर्यालले १९ हजार १ सय ५३ मत पाएका थिए । २०७० सालको दोस्रो संविधानसभा निर्वाचनमा जसपा अध्यक्ष उपेन्द्र यादवलाई यो क्षेत्रमा अमृत अर्यालले पराजित गरेका थिए ।

क्षेत्र नम्बर ५ दक्षिणी सीमा भारतसँग जोडिएको छ । यो क्षेत्रमा सडक पूर्वाधार,कृषि, नागरिकता र सीमापार चोरी निकासी पैठारीको समस्या छ । दलका उम्मेदवारले सडक पूर्वाधार, कृषि रोजगारी र नागरिकताको समस्या सामधान गर्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गर्दै चुनावी अभियानमा होमिएका छन् ।